46 er eitt tal

Tavadenn so var man 46 ár. Aldur er bert eitt tal, vilja tey vera við. Eitt annað tal er 393, tí 393 heilsanir fekk eg  á Facebook í sambandi við føðingardagin.

Eg havi nú sitið og lisið allar heilsanirnar, summar eru kreativar, summar rørandi, einkultar langar og nógvar eru stuttar, og kanska sum man í karakterbókini segði “Av handahógvi merktar”, men hóast hetta so betýður hvør einasta heilsan nakað fyri meg.

Hvørt navn og hvør mynd vekir onkra kenslu. Oftast er tað eitt minni, hugin at smíla, antin um minni, ella um persónin. Men eisini onkuntíð vekir heilsanin eina undran, hvør er nú hatta? Handan sær gott út, man hon vera gift? Ella hvar tramin minnist eg teg frá?

46 er eitt tal og 393 eitt annað tal, og skal man gera upp í tølum, so havi eg 1 hús, 4 børn, 1 skeggdreka, 1 fyritøku, 2 bilar, og hópin av fittum fólki rundan um meg.

Júst hetta við at hava góð fólk rundanum seg er so ótrúliga viktikt.

Sjálvandi fyrst og fremst synirnir, ið geva mær so nógva gleði og so nógvan stoltleika í gerandisdegnum. Men sum sanniliga eisini avbjóða mínar førleikar sum menniskja, og hendan kenslan av, um man er ein nóg góður pápi er altíð sterk. Men tá eg samstundis síggi, hvussu væl tann elsti sonurin klárar seg, so man tað ikki vera heilt galið.

Eg havi eisini fantastisk foreldur, ið hóast eld nokkso fitt eftir nøkur heilsuliga strævin ár, enn eru mær dyggir stuðlar.

Og so eru tað vinirnir, eg havi ein flokk av sera tøttum og góðum vinum, summar síggi eg kanska ikki so ofta, men tá eg síggi teir, so er vinalagið líka tætt. Men har eru eisini góðir vinir, ið eg brúki nógva tíð saman við, tað er viktikt og hitar mítt hjarta.

Frítíðin sum einligur pápi við trimum heimabúgvandi synum, ber kanska í so nógv brá av at vera ein renning millum uppvaskimaskinu, vaskimaskinu, snórum, komfýri og øðrum húsarhaldstólum. Umframt sjónvarpið, ið nokk eisini á onkran hátt er eitt húsarhaldstól. Men tá er gott eisini at hava vinir, ið koma á gátt, lokka meg í býin, í Gundadal ella bara ringja og siga hey.

Í dag kunnu tøl eisini ávirka lagið, Chelsea spælur beint nú móti Fulham, og seinni í dag er stórsteypadystur millum HB og B36, eg havi hoyrt, at B36 hevur so nógvar skaddar leikarar, at teir umhugsa at byrja við 9 monnum, livst so spyrst.

Nú fer uppmerksemið til sjónvarpsskíggjan.

Oyje – eitt sindur kensluborið hetta her

Í kvøld var eg á Landavegnum 70 og las málaran av. Foreldrini hava í dag latið lyklarnar inn í Betri Heim, tann seinasta lykilin hevði eg, tí eg skuldi framvið at siga farvæl við barndómsheimið.

Eg hevði avtalað við Tummas, yngsta sonin, at hann skuldi sleppa ein síðsta túr runt í húsinum, áðrenn tey endaliga vóru latin til nýggja eigararnar Elisabeth og Hergeir. Tá so málarin eisini skuldi lesast av, so bjóðaði eg, at vit gjørdu hetta um somu leið. 

Tummas liggur við krími, men lat seg væl í, og so fóru vit báðir. 

Eina síðstu ferð bakkaði eg inn í garðin, henda bakking, ið varð gjørd við bivandi hjarta, tá man júst hevði fingið koyrikortið, gongur í dag nærum uttan at hyggja (ikki minst tí, at innkoyringin er víðka eitt sindur fyri nøkrum árum síðan).

Seinastu tíðina hava vit borið nógv út av Landavegnum, bæði smáting og stór ting. Íbúðin á Heimasta Horni er nú á tremur við heimligum tingum, eins og bæði Rótikassin, Reyði Krossur og Sandvíkarhjalli hevur fingið sítt. 

Mín hjallur er eisini skítfullur av ymiskum, ið babba helt at vit fóru at fáa brúk fyri, alt frá trykkspularum til kúbein, frá grindakaggum til kunsttøð og frá penslum til høggijarn. Men hendan kenslan av at vit tømdu barndómsheimið hevur ongantíð veruliga sligið meg. Fólk hava spurt meg, hvussu tað kennist, og eg havi svarað, at skápini kendust tung at bera, ella okkurt annað smart ass svar, tí eg kendi tað als ikki sum nakað serligt. 

Men tá eg í dag gekk inn eftir flisunum, lat úthurðina upp seinastu ferð, vitjaði øll kømur, hugsaði um øll minnini, og luktaði luktin av hesum húsunum eina seinastu ferð, tá slóg kenslan meg, av hvussu serligt hetta í veruleikanum er.

Í gongini var heitt, sum vanligt, hatta fantastiska gamla tapetið við blómumynstrinum. Tær heitu flisarnar, ið eg so ofta havi traðka á, eftir at hava latið meg úr váta karminum á trappusteininum, tá eg var dottin í Rættará ella í bassengið, ella kanska enntá Matará ella Sandá.

Køkurin har so nógvir drekkamunnar eru druknir, har Magnus tann elsti av mínum synum plagdi at grulva, tá hann sum fyrst fødda ommu- og abbabarn vitjaði á Landavegnum, og har sum allir hinir eisini hava grulvað. Bonkurin har eg havi sovi so mangan lúrin. 

Stovan har øll jólini eru hildin og har babba plagdi at lesa Sølvpil fyri okkum systkjum, og har vit drukku drekkamunn og ótu heimabakaðar smákakur, tá gestir, ið ikki vóru sum húsfólk, vitjaðu. 

Stóri gangur har sjónvarpið hevur staðið øll árini, síðan tað kom í húsið. Eg mátti hugsa um fyrsta sjónvarpið, tað var av slagnum Fisher, haldi eg. 

Eg fór inn í kamarið, mítt kamar, hetta kamarið, ið plagdi at vera tvey kømur, men bleiv gjørt til eitt, tá Mathilda flutti til Danmarkar og Janus fekk hennara kamar í kjallaranum. Eg mintist nógvar langar nætur, har eg sat uppi og spældi Pirates á Commodore 64 har. Eg hugdi at kamarshurðini, har hurðaplakatin við Samanthu Fox plagdi at hanga. Hetta kamarið, har eg havi havt so nógvar stuttligar og góðar løtur saman við vinum. Eg kom at hugsa um 18 ára føðingardagin, ið eg helt har, hetta kvøldið, ið eisini var, tá eg fyrsti ferð hevði eina damu at yvirnátta.

Við síðurnar av, kamarið hjá mammu og babba, eisini við blomstruttum tapetið, og merkjunum í teppinum av songini, ið hevur staðið í sama stað í eini 35 ár. Henda songin, ið nú stendur á Heimasta Horni. Tey gjørdu sku’ kramm back in the day. Eg minnist, hvussu eg ofta sum barn kreyp inn í kamarið um náttina at liggja ímillum tey, soleiðis sum mínir dreingir eisini hava gjørt eftir meg. 

Ein klumpur vaks í hálsinum, og tá eg fór út í køkin aftur, og legði lykilin til húsini í vindeygakarmin, kom eg at hugsa, at eg nú fyri fyrstu ferð í eini 40 ár, ikki kundi læsa meg inn aftur í húsini.

Hóast eg langt síðan havi fingið mítt egna heim, og mína egnu familju, so hevur Landavegurin 70 altíð kenst sum heim eisini, sjálvt nú innbúgvið var farið, so kendist hetta sum heima. Tað var kensluborið, tá eg tók í lási á úthurðini seinastu ferð, og fór út í tún. 

Alt mítt lív hava vit átt Landavegin 70. Í morgin eigur ein onnur familja hesi húsini. Eg vóni, at tey fara at fáa líka nógva gleði av húsunum sum vit, og at tey eisini verða líka góð við húsini, sum vit hava verið – Tí vita tit hvat? Eini hús eru ikki bara eitt ting, tey eru eitt heim. 

Deyðsfellur í morgunferðsluni

Aftur í dag mundi tað gingið galið, tá eg setti sonin av við Skúlan á Argjahamri. Eitt foreldur, ið føldi at barn teirra ikki tolir at ganga nakrar metrar í regndropum, mundi bakka á Tummas, tá hann í regninum rann úr bilinum hjá mær inn í skúlan, lukkutíð var Tummas uppmerksamur og steðgaði fyri bilinum, ið nærum bakkaði í blindum. 

Nakrar minuttir seinni koyrdi eg so framvið næstu deyðsfelluni, ið eg møti dagliga, avbrotnu gongubreytini millum Glasir og Bónus. Í morgun var tó eingin, ið leyp út fyri bilin her, so hóast fóturin var klárur á bremsuni, so slapp eg undan at traðka á hana – hesaferð. 

Eg seti vanliga synirnar av á ávikavist Argjahamri og Glasi á veg til arbeiðis. Tað gera nógv onnur eisini, tí er ferðslan nógv kring báðar skúlar. Men hóast hetta verður als ikki nóg mikið gjørt fyri at gera økini trygg hjá børnum og ungum at ferðast. Faktiskt tvørturímóti – tað er eftir míni bestu sannføring bara ein spurningur um tíð, áðrenn onkur kemur til skaða ella tað, sum verri er.

Bumm fyri

Mynd í dagsljósi, har tit síggja, hvussu tætt við skúlan parkeringspláss eru, har tú uttan vanda kanst seta fólk av.

Skúlin á Argjhamri er millum nýggjastu skúlar í landinum. Her er sanniliga tikin hædd fyri parkering. Eitt stórt parkeringspláss er beint niðanfyri skúlan og niðanfyri barnagarðin beint við síðurnar av skúlanum er eisini eitt parkeringspláss. Sostatt er eingin orsøk at bilar skulu koyra inn á plássið við inngongdina at parkera meðan barnið fer av, og slett ikki um morgunin, tá eini 3-400 børn og lærarar ganga har.

Vanliga mannagongdin er, at bilar steðga í rundkoyringini at seta børn av, børnini skulu síðan ganga/renna alt eftir hvussu veðrið er, yvir til inngongdina. Onnur børn koma við bussi, og eisini tey skulu yvir um hetta plássið. Nú í myrku tíðini er ofta illfýsið og sýnið er ringt. Tá velja fleiri foreldur, ivaleyst í gáloysni, at koyra inn á plássið, at seta børnini av, og síðan bakka út aftur. 

Myndin er tikin í dagsljósi, og vísir rundkoyringina har tey flestu steðga bilinum og lata børnini sleppa av, umframt (parkerings)plássið, har børnini ganga inn í skúlan.

Hetta er so ótrygt, sum tað kann vera, tí man bakkar út í ein stríðan streym av børnum, ofta nærum í blindum. Hetta er eisini óneyðugt, tí um tey vilja geva børnunum betri tíð at sleppa úr bilinum, eru ríkiligt av parkeringsplássum við barnagarðin og niðanfyri skúlan. 

Eg var foreldraumboð fyri nøkrum árum síðan, og skeyt tá upp fyri foreldraráðnum at fáa ein bumm settan fyri plássið við inngongdina, tí bakkandi bilar og børn, sum renna, eru ikki eitt gott bland. 

Góðu tit á kommununi, kunnu tit ikki bara seta in bumm upp har, og góðu foreldur á Argjahamri, latið heldur tykkara børn fáa nakrar regndropar í høvdið, enn at bakka á okkara børn. 

Gloymda gongubreytin

Eg havi áður skrivað um ferðsluviðurskiftini kring Glasir, og skilji ikki, hvussu tað ber til, at man ikki hugsar um atkomuviðurskifti fyrr enn aftaná skúlin er latin upp. Eg skilji heldur ikki, hví man skal steingja hálvan Marknagilsvegin í fleiri mánaðir, tí okkurt arbeiði skal gerast, og hví tað skal vera eitt so langt strekki í senn, tá arbeitt bert verður á einum lítlum parti av avbyrgda økinum. Eg meini so við, eg var í Danmark fyri tíð síðan, tá stongdu tey allan H.C. Anderssens Boulevard eina nátt, og øll gøtan varð asfalterað, áðrenn morgunstundin kom. Her er ein ávísur munur á effektivitetinum. 

Men tað var ikki hetta, ið eg skuldi skriva um. Har er ein onnur deyðsfella, ið er so løtt at ordna, at eg simpulten ikki skilji at tað ikki verður gjørt beinanvegin.

Beint um hornið við Bónus steðgar gongubreytin knappiliga, frammanfyri er eitt dýkið av grúsi og runu og har er illa gangandi, sostatt mugu øll, ið koma frá hasari síðuni ganga yvirum vegin. Tannáringum so líkt, so eru tey ikki serliga vakin frá morgunstundini, tí kann eg ikki longur telja á einari hond, hvussu ofta onkur hálvsovandi er gingin beint út fyri bilin hjá mær. 

Eg eri sjálvur so gamal, at eg eri klárvakin, tá klokkan er farin av 7, so eg havi altíð fótin kláran á bremsuni. Men guð náði okkum, tá tann, sum situr við rættið, er ein hálvsovandi tannáringur. 

Her er eingin gonguteigur yvirhøvur, og gongubreytin endar í ongum. Hetta er ikki nøkur stór íløga, og heldur ikki tíðarkrevjandi, so vælsignaðu tit, sum varða av, royni at gera okkurt við hetta, heldur í morgin enn í ovurmorgin.

Myndirnar eru tiknar í dagsljósi fyri betri at vísa umstøðurnar. 

Mynd í dagsljósi, har tit síggja hvussu gongubreytin endar í ongum.

Nei, tú eg ummæli ikki longur…

12. juni í ár valdi eg at gevast sum ummælari eftir 28 ár. Hugurin var ikki til tað longur. Men eftir eina konsertuppliving, sum hana eg fekk í kvøld, var hugurin aftur har – í øllum førum eina løtu. 

Men nei, stúrið ikki, slappið bara av – eg byrji ikki at ummæla aftur nú.

Men kanska eg bara hugleiði eitt sindur her í kvøld, her um árskiftið, hetta er jú tíðin har man hugleiður um tað brátt farna og tað, ið stendur fyri durum. 

Bergtekur enn

Eg veit ikki, hvussu ofta eg havi verið á konsert við Høgna Lisberg, tað er heilt óluksáliga ofta, men enn klárar leirvíkingurin at bergtaka. Tað gerst ikki verri av, at hann seinastu árini hevur funnið júst røttu manningina at flyta sín tónleik fram. 

Høgni eigur nakrar av bestu føroysku útgávunum. Eg havi í ummælum kallað Haré Haré, Con Man og Call For a Revolution fyri meistaraverk, og báðar fyrstu útgávurnar Morning Dew og Most Beautiful Things vóru góðar útgávur, líka sum føroyska EP’in EP var. 

Løgini Bow Down og I See God Through You hava bæðið verið brúkt í sjónvarpsrøðum og telduspølum, og Bow Down, man vera eitt tað mest útbreidda føroyska lagið nakrantíð, eftir at tað var við í spælinum NBA 2K11.

Gev mær eitt eykalag

Eg minnist afturi í 2003, eg var vertur í “15 teimum bestu” í útvarpinum. Trummusláarin í Clickhaze setti seg í samband við meg, hann hevði gjørt eina fløgu, og vildi gjarna hava eitt lag á 15 tær bestu. Eg bað hann koma framvið við eini fløgu, so skuldi eg lurta, um okkurt lag hóskaði seg til hetta. Tá hann kom inn á gólvið, spurdi hann, um lagið fór at koma sum eykalag komandi leygarkvøld? Eg royndi at forklára, at eg líka mátti tjekka góðskuna, og um har var nakað, sum var nóg gott. Hann virkaði heilt ovfarin, at eg yvirhøvur ivaðist í góðskuni. 

Well, tá eg hoyrdi fløguna, hoyrdi eg beinanvegin, at hetta var ein sangskrivari við heilt serligum evnum, framleiðsla og ljóðbland vóru eitt sindur so sum so, men gávurnar kundu ikki fornoktast. 


Eg haldi, at tað var lagið “When You Get Home”, ið slapp at royna seg sum eykalag í næstu sending, og tað kom eisini inn á listan, eins og fleiri onnur løg av útgávuni. 

Í vætu, NASA og biografum

Við hesum var mín áhugi vaktur – og síðan tá, havi eg verið á einum ótali av konsertum hjá Høgna Lisberg. Umframt at eg í fleiri umførum hava gjørt samrøður við hann. Eg kundi nevnt eina frálíka góðveðurskonsert á G!, eina seina kvøld konsert á G! 2009, við eini aðrari trio og eina framúr biografkonsert í Keypmannahavn, eina konsert á Meiarínum í Havn, eina konsert á einum dýggjvátum Roskilde Festivali og ikki minst eina fantastiska framførslu á Atlantic Music Event í NASA í Reykjavík. Allar hesar framførslur vóru sera góðar, eins og nógvar aðrar konsertir, ið eg havi upplivað við Høgna.  

Fór kanska ov langt

Men eg minnist eisini eina konsert í Gimle í Roskilde, og eina aðra á G! Festivalinum, báðar í 2005. Hetta var um tað mundið, at onnur útgávan Morning Dew kom út. Bólkurin hevði sera torført við at flyta løgini út á konsertpallin í nøktandi góðsku. Eg minnist, at Jonhard Hammer, ið eg arbeiddi saman við tá, helt meg vera farnan ov langt, tá eg gav ummælinum av konsertini hjá Høgna á G! 2005 yvirskriftina “Høgni Lisberg skuffaði aftur”. Kanska hevði Jonhard  grein í sínum máli. Men samstundis so vísir upplivingin í kvøld av onkrum av somu løgum, hesaferð við rætta bólkinum, hvussu rætt eg hevði. Høgni livdi ikki upp til potentialið tá, men sum tað kennist gott at staðfesta, at tað ger hann nú.

Høgni, Knút og Jan Rúni

Ja, sum mín góði vinur, tónleikanørdur og porkerningur Eiler Sørensen segði í kvøld: “Høgni er nógv betri live enn á fløgu”

Tað sigur nógv, tí fløgurnar eru meistaraligar, men eg haldi at Eiler hevur rætt. Henda trioin: Høgni Lisberg við rødd og á kassagittar, ið eisini virkar sum ásláttursljóðføri, Knút Háberg Eysturstein á tangentum og tøkni av ymiskum slag og rødd og so Jan Rúni Poulsen á trummum og ásláttri – er ómetaliga góð. Teir hava allir framúrskarandi góðan smak, og spæla væl, umframt, at teir kennast og rigga saman. 

Fyrstu ferð eg hoyrdi teir spæla saman við júst hesum setuppinum var á G! fyri nøkrum árum síðan, haldi eg.  Eg hugsaði, at hetta var tað. Endiliga hevði Høgni sett røttu manningina saman. Í Jan Rúna hevur hann funnið ein trummara, ið kann geva tónleikinum tann dynamikk og tað lív, ið hann skal hava, og í Knúti hevur hann funnið gandakallin, ið skapar so stóran part av ljóðmyndini, ikki bert við tangentum og elektroniskum snildum, men eisni við eini rødd, ið gevur løgunum rætta litin.

Knút er eins og Høgni royndur sum frontfigurur, hansara rødd er góð og ljóðar sum eina forsangari, ikki sum ein kórsangari, og tá Høgni sjálvur ofta syngur kórræddirnar á fløgunum og tær ofta virka meira sum dialogur enn sum kór, er tað fantastiskt at kórræddirnar eisini á konsert verða sungnar av eini rødd við forsangara karakteri. 

200, nei 300

Tað er torført ikki at draga paralellir til 200, tá man hoyrir trionina Hogni. Her er eisini rokkur, væl spældur tónleikur, politiskir tekstir, uppróp til kollvelting og enntá eyðkendu rópikórini, ið 200 hevur gjørt til sítt vørumerki. 

Men hetta er ikki 200, og fyri tey eldru, so er hetta heldur ikki Musketerarnir.  Hetta er kanska heldur 300. Skálkabrosið hjá 200 sæðst og hoyrist ikki her. Hetta er ramasti álvari. Tónleikurin er eisini munandi meira fjølbroyttur og ljóðmyndirnar ikki líka einfaldar, her eru fleiri tempo og fleiri løg av tónleiki. Alt sum spælt verður tykist væl umhugsað, og allir partar av ljóðmyndini komponeraðir til at geva løgunum rætta tónan og rætta litin. 

Killer in me

Høgni hevur so ræðuliga nógv løg at velja ímillum, tí er torført at seta saman ein lista við 16 løgum, og velja hvørjar darlingar man skal killa, og fyri ein gamlan fjeppara sum meg, koma altíð at mangla nøkur løg. Men samstundis haldi eg, at skráin var góð, og sett saman á rættan hátt, so stemningur bleiv bygdur up.

At byrja við Killer in Me av Call For a Revolution var djarvt, men riggaði væl, intensiteturin var beinanvegin í topp, og ikki minst samspælið millum røddina hjá Knúti og tí hjá Høgna varð servara frá fyrstu løtu. Lagið er sera intenst, hóast tað ikki telist millum tey villastu hjá Høgna. 

Guð er í kærleikanum

Tað vóru serlig løg av Call For a Revolution, ið fingu pláss fyrstu løtuna, tí eftir Killer in Me kom frálíka lagið Back Against the Wall, um chilenska protestsangaran Victor Jara, ið bleiv píndur og dripin av herinum. Vit sungu við hesa løtuna “There must be some kind a way out of here”. Síðan kom tittullagið á fløguni, protestsangurin, ið átti at verið slagsangur hjá Anti Wallstreetrørsluni, ið saman við okkum kundu rópt: “Raise Your voices and take what’s yours all you anonymous.”

Fjórða lagið legði kollveltingina til viks eina løtu, vakra lagið I See God Through You, her stóð Høgni á pallinum við einum sera inniligum og vøkrum útrykkið, og sang um at missa trúnna, bert Høgni við kassagittari og Knút á tangentunum. Hetta er ein vøkur kærleiksballada, um at hóast trúgvin á himmalin og einglar er mist, so skilir hann, at guð finnist í kærleikanum millum fólk. 

Call For a Revolution er hóast yvir 4 ár á bakið nýggjasta útgávan hjá Høgna, og hon átti ikki færri ein 7 av teimum 16 løgunum, ið Høgni framførdi. 

Fantastiska vakurt

Høgni helt fram í friðarliga sporinum við sveimandi balladuni Under Streetlights av Con Man, áðrenn teir aftur leitaðu til Call For a Revolution og spældu Of Fear to Fear, Justice For All og Things You Need to Work Out on Your Own. Tað síðsta av hesum løgum er fantastiska vakurt, ein nærum Anthony and the Johnson kend sveimandi ballada.

Einasta føroyska lagið á skránnið var Fólkið í Sprekkunum av EP, og var hetta við til at byggja stemningin upp til ein meira lívligan og larmandi part av konsertini. Hetta byrjaði við lagnum How High av Haré Haré, eitt lag, ið vaks og gjørdist eitt slag av jam, ið var so vilt, at eina dama, ið sat tætt við okkum okkum, datt av stólinum, so nógv hon klappaði. 

Settu lív í

Big Personality, Burstin Bubble og Soul Company allir av Haré Haré fingu veruliga sett lív í Reinsaríið, og vístu hvussu væl hesir triggir Høgni, Knút og Jan Rúni duga at rokka. Hetta eru funky løg, og tú kanst illa annað enn vagga við og syngja við. 

Ringt at velja

Tað er løgið at hugsa sær, at fyri 10-13 árum síðan var nógv størsta hittið hjá Høgna, tað kontrikenda Just Dig, men í dag sleppur lagið ikki eingongd upp í part. Heldur ikki nakað lag av fyrstu útgávuni sleppur við, og sjálvt meistaraverkið Con Man fær einans 2 løg við á skránna. Annað av hesum løgum Sea of Mercy slapp at liggja sum ein buffari millum lívligu funkuttu løgini av Haré Haré og endalagið, stóra hittið, ið eisini er av Haré Haré: Bow Down (To no Man). Her var ikki neyðugt hjá Høgna og bólkinum at bukka, tí teir blivu klappaðir skjótt og væl inn aftur, at spæla vakra sveimandi tittullagið av Morning Dew. 

Fantastiskt

Hetta var ein fantastisk konsert, við einum fantastiskum solisti, ið hevur funnið júst tann rætta bólkin at spæla við sær. Hetta er synergi, tá hon er best, saman eru teir so ræðuliga nógv meira enn summurin av einstaklingunum. 

Umheimurin hevur í ein mun varnast Høgna. Hansara løg eru í sjónvarpsrøðum, og telduspølum, men satt at siga, er tað undarligt, at hesin bólkurin ikki spælir útseld stadion kring USA ella Evropa, tí hetta er í heimsflokki. 

Ein av teimum størstu er farin

Føroyar hevur mist ein av sínum mest gávaðu synum og mítt yrkisøkið, samskiftisvinnan, hevur mist ein av okkara størstu, tað er kenslan, ið eg siti eftir við, nú boðini um deyðan hjá Petur Slyne eru sodnaði nakað.

Tað var ein stórur skelkur, tá eg í einum barnaføðingardegi í gjár frætti andlátið. Fyrsti tankin var, at tað ikki kundi passa –  Síðani kom tankin, at ryktini, ið eg hevði hoyrt mitt í vikuni, um at Petur var sjúkur, vóru sonn, og at hetta kanska var ein misskiljing, at hann var sjúkur og ikki deyður. Men so kom hendan tunga kenslan av meiningsloysi. 

Eftir at hava hoyrt ryktini mikudagin, ætlaði eg at skriva til Petur, fáa tey avváttaði, og um ikki, so  bjóða at hjálpa honum við átroðkandi uppgávum, inntil hann aftur var frískur. Men eg visti ikki um eg skuldi órógva, og royndi tí at spyrja onnur, um tey høvdu frætt nakað, men eingin visti nakað. 

Seinnu árini er Petur blivin kendur sum tónleikafyriskipari, og eg minnist eisini, at hann royndi seg sum tónleikara eitt stutt tíðarskeið, fyri skjótt 30 árum síðan. Sum ein av høvuðsmonnunum handan Voxbotn setti hann lív í nógvar túsund føroyingar so seint sum síðsta vikuskiftið, og um tvær vikur er aftur eitt tónleikashow á skránni, ið hann hevur staðið fyri, tá Tórsfest verður í miðbýnum í Havn, eins og vit øll kunnu lurta eftir Voxpop, ið hann eisini stovnaði, millum tiltøkini.

Eg havi altíð vita av Peturi, frá barnaárunum, hann var tvey ár eldri enn eg. Saman við Suna Reinert og øðrum, var hann ein av hesum, sum ein ungur hip hoppari og taggari í Havn sá upp til.

85 dystir fyri besta liðið hjá HB legði man eisini merki til, hóast nógvir av hesum vóru, meðan eg búði í Danmark.

Eg og Petur hava arbeitt saman í fleiri umførum, og fakliga hava vit matchað sera væl. Faktiskt hevur tað verið ordiliga stuttligt. Fyrstu ferð vit ordiliga gjørdu nakað størri saman, var í februar 2014, tá Gudny Langaard á Vodafone setti okkum saman av enduruppfinna talutíðarkortið, nú við data.

Hugskotið var at gera selfie átakið selfie.fo júst sum selfiealdan floymdi um heimin. Saman við einum skemtara, filmaðu vit lýsingarfilmar við fartelefon og koyrdu uppá flatan humor. Hetta var eitt tað stuttligasta lýsingarátakið at gera, ið eg havi verið við til. Vit flentu nógv, ristu uppá høvdið, og hugnaðu okkum, eg, Petur og ON Jon, ið altíð var ON. Úrslitið mugu onnur døma um, men tað var stuttligt at gera.

Eftir hetta komu fleiri onnur átøk fyri Vodafone, og okkurt annað eisini. Eg slapp eisini at hjálpa til við tekstarbeiði til nøkur Voxbotn og nakrar Tórsfestir, umframt okkurt annað samstarv – tað var altíð eitt fornøjlisi at arbeiða saman við Peturi.

Petur var ófatiliga dugnaligur. Ein knasandi góður sniðgevi, góður idé maður og við sera nógvum royndum. Hetta gjørdi hann til ein tann dugnaligasta, ið eg havi arbeitt saman við. Evnini at vita, nær hann skuldi lurta og killa sínar darlingar vóru eisini góð.

Hann var eisini ótrúliga arbeiðssamur og ekstremt kvikur. Eg havi faktiskt ongantíð sæð nakað líknandi. Tað fall honum so nátúrligt at sniðgeva og seta upp, at tingini altíð sóu gott út, eisini um tað var sett upp í stórum skundi, og gjørdi hann sær eitt sindur størri ómak, so var tað sum oftast frálíkt.

Eg minnist einaferð, at eg ringdi niður til Mallorca, hann skuldi havt levera okkurt til Vodafone, og einki var komið fram. – Eg eri næstan liðugur, kemur um eina løtu, segði hann, og millum linjurnar skilti eg, at hann ikki var byrjaður. Men ein tíma seinni lá eitt heilt átak í mailinum.

Hetta er tað, sum royndir, dugnaskapur og góður smakur gera.

Mínir tankar eru við øllum tykkum, sita eftir.

Hvíl í friði Petur, Føroyar eru fátækari í dag.

Mín síðsta Kvørn

Hósdagin 14. juni fari eg at ummæla nýggju fløguna hjá Marius Ziska, Portur. Hetta verður síðsta Kvørnin í hesum sendiárinum, og fyri meg síðsta Kvørnin á hesum sinni. Eg velji nemmiliga at takka fyri meg sum ummælari eftir sendingina. Í øllum førum í eitt tíðarskeið.

Eg havi ummælt nærum út í eitt í 28 ár, eg havi altíð gjørt tað, tí at eg helt tað vera týdningarmikið, og at føroyskum tónleikur hevði uppiborið gjølla viðgerð.

Eg havi ummælt í Jazztíðindum, í Sosialinum, í Dimmalætting, í Norðlýsinum og í Oyggjaskeggja, á portal.fo, pop.fo, planet.fo, á in.fo, á nordlysid.fo, á torsportal.fo og á nudlar.net, í Nærvarpinum í Keypmannahavn, á Rás 2 og ikki minst í Kringvarpinum.

Eg fór fyrstu ferð við í Kvørnina 9. oktober í 2007, tá var Rúni Jákupsson vertur, og her ummældi eg saman við nógvum dugnaligum fólkum í nøkur ár, har ímillum Sunleif Rasmussen, ið gav ein heilt annan vinkul, ofta nokkso teoretiskan, men samspælið milllum lærd og ólærd helt eg rigga væl.

Stutt eftir, at Rúni gavst við Kvørnini, fór eg einsamallur at ummæla í sendingini Brunsj, har ein annar fyrrverandi Kvarnar ummælari, Eyðfinn Jensen nú var vertur. Hetta gjørdu vit, til Kvørnin aftur varð sett á skrá nøkur ár seinni, og síðan tá havi eg ummælt har, saman við nógvum dugnaligum og fittum fólkum, har havi eg hug at taka Kára Jacobsen og Ísak Samleben fram, tí teir veruliga góvu sendingini eina tyngd, tó uttan at gerast óneyðuga torskildir.

Mær hevur dámt væl, og hóast kritikkurin onkuntíð hevur verið harður, og onkrar hóttanir eftir lívinum, og onkur einstøk harðskapsstøða hava verið, so havi eg altíð hildið á við góðum treysti. Eingin idiotur skal sleppa at steðga mær í at gera, eitt arbeiði, ið eg meti hava stóran týdning: Hetta at vísa føroyskum tónleikarum virðing, við at viðgera teirra tónleik seriøst.

Ofta verður sagt, at vit ummælarar eiga at tola kritikk, og tað gera vit sanniliga eisini. Eg haldi eisini, at vit eiga at lurta eftir kritikki, serliga um hann kemur frá vælskikkaðum fólki, ið vit hava virðing fyri. Eg trúgvi fult og fast uppá, at kritikkur ger okkum betri, og vit eiga sjálvandi altíð at royna at gerast dugnaligari.

Ein afturvendandi kritikkur, ið hevur verið at hoyrt, er at okkara panel manglar fakligheit. Dugnaligir og nógv virdir tónleikarar sum Sunleif Rasmussen og Magni Husgaard hava verið millum tey, ið eftirlýsa útbúgving hjá ummælarunum. Hetta eru autoritetar, hvørs orð sjálvandi viga tungt.

Eg vil tó siga, at eg ikki haldi nakað vera galið við mínari fakligheit. 28 ár av ummæling, nokk yvir túsund konsertir innan- og uttanlands, eitt innlit í føroyska tónleikasøgu, ið fáur man taka meg í og kritisk lurtan eftir óteljandi útgávum, er í mínari verð ríkilig fakligheit.

Eg haldi eisini, at fyri breiða lurtaraskarðan havi eg fingið førleika at miðla tónleikin betur enn nøkur skúlagongd kundi givið mær. Eg havi ongantíð ætla at verið eliterur í míni ummæling, men ummæli til vanliga føroyingin.

Men eg má eisini staðfesta, at har tykist at vera komin ein ávísur metaltroyttleiki millum mentanarlívið og meg sum ummælara. Fólk ilskast alsamt meira, og tað tekur fokus frá tí, ið átti at havt týdning, viðgerðin av tónleikinum. 

Metaltroyttleikin gongur tó báðar vegir. Eg haldi stutt sagt ikki, at tað er líka stuttligt longur. At mítt arbeiðs- og privatlív fyllur nógv, og ikki letur nógv rúm eftir at ummæla í, spælir sjálvandi eisini inn. Tá eg samstundis veit, at væl skikkaði og dugnalig fólk eru har at føra sendingina víðari, so føli eg, at hetta er tíðspunktið at taka ein steðg.

Kvørnin hevur aðrar dugnaligar ummælarar, og eg vóni eisini, at onkur annar traðkar til nú tað tynnist í ummælarahópinum, gleðiligt hevði verið, um hetta var onkur, ið var teoretiskt sterkur, so eisini tey, ið eftirlýsa tann partin fáa sítt.

Eg havi ongar illusiónir um, at hetta verður mítt síðsta ummæli. Eg fari uttan iva at sakna tað skjótt. og møguliga eri eg skjótur aftur.

Men beint nú, takki eg fyri meg, og ynski tykkum alt tað besta.

Takk fyri tónleikin!

Takk fyri samstarvið, tit sum hava verið vertir og ummælarar!

Takk fyri, at tit sum lurtaðu, lurtaðu við!

 

Ein serstakliga skilagóður bispur

Jógvan Fríðriksson, bispur, hevði eina framúrskarandi prædiku í Vesturkirkjuni í dag.

Bispur legði fyri við at úttala seg um fávitsku, at Bíblian ikki hevði nógv til yvirs fyri fávitsku, og við tí var tónin lagdur. Ein vitugur og skilagóður maður, ið helt eina vituga og skilagóða prædiku. Eina prædiku um, at lívið í veruleikanum er einfalt. At tað sjálvandi eru truplar løtur, men taka vit tær burtur, so er lívið einfalt.

Long var prædikan, eg vildi mett 30-40 minuttir, men tað ger einki, tá hon er so góð. Ein góður røðari klárar at bergtaka í langa tíð. Menn sum Tobbi, Churchill og ja, eisini Jógvan Fríðriksson.

Eg flenti fleiri ferðirnar enntá eitt sindur hart – eftir at eg hevði fatað, at hetta var lov á degnum.

Prædikan var skipað, sum ein røða á einum føðingardegi. Hvítusunna er føðingardagurin hjá kirkjuni. Tá nú talan var um eina føðingardagsrøðu, so vóru karmarnir leysari enn í vanligum prædikum. Har var pláss til sjálvrós, sum bispur segði, so var vanligt at rósa føðingardagsbarninum. Har var sjálvsinnlit og ja, sjálvskritikkur. Har vóru hugleiðingar um andaliga sunnheit, smáar søgur úr veruliga lívinum, og um at dagføra kirkjuna, um at halda hana viðkomandi.

Hann tosaði um pátikna álvaran, ið man væntar av prestum, og um hvar gleðin bleiv av í kristindómi. Hann tosaði um, at hann var glaður, og at hendan gleði kundi fáa onnur at verða glað, og at pátikin álvari, ongantíð hevði flutt nakað.

Hann tosaði eisini um okkum, ið sótu og lurtaðu, hvussu nógv okkara hjávera týddi. Hvussu nógv hann, aðrir prestar, deknar og onnur fingu burturúr at standa frammanfyri okkum. At hetta fekk tey at halda fast í trúnni.

Eg eri sjálvur vanliga ikki tann, ið flaggi við mínum átrúnarligu sjónarmiðum. Gangi av heilum hjarta inn fyri trúarfrælsi, eri eisini sterkt ímóti religiøsari indoktrinering av børnum, óansæð hvør religiónin er.

Verður órættur framdur í navninum hjá einum átrúnaði, er tað mær líkamikið, um átrúnaðurin er islam, jødadómur, kristindómur ella okkurt heilt annað, eg mótmæli!

Tí havi eg nokk fingið orð á meg sum ateist, men síggi veruliga ikki, hví religiøs fólk hava hug at seta = millum rættvísiskenslu og ateismu, men tað mugu fólk sjálvi um.

Eg eri limur í fólkakirkjuni, havi doypt mínar synir, og latið teir sjálvar avgjørt, um teir skulu fermast. Sjálvur seti eg prís uppá fólkakirkjuna, nokk meira og meira við aldrinum.

Eg eri tó prinsipielt ímóti statsstýrdari religión, so tað er sjálvandi ein andsøgn har. Men sum bispur segði, Fólkakirkjan er betri enn nógv annað.

Lippukassin: Ikki lendandi í Vágum

 

“Har sótu vit so og gánaðu í flogfarinum í trý korter, tá vindurin endiliga vendi, men vit vóru ikki meira enn komin upp í luftina, tá vindurin aftur vendi, og flogarið fór bóltandi niður móti Sørvági. Við meira enn vanligum dugnaskapi, fekk flogskiparin tó bjarga okkum úr vissa deyðanum”

Det var dengang Facebook minnir meg á, tað tíðina tá Atlantic var nakað væl minnið álítandi enn í dag. Tá túrar dekan ov ofta blivu avlýstir – Serliga hjá mær.

Eg skrivaði einaferð ein blogg um tað, hann kann lesast her.

Ikki lendandi í Vágum…

Úr lippukassanum
Eg lati lokið upp á lippukassanum og stingi hondina niður og taki fram brot úr onkrari grein úr savninum

Lippukassin: HB vann FM 2013

Eitt FM skal vinnast á heimavølli, so sleppur felag, fjepparar og lið at hátíðarhalda tað á heilt rættan hátt. Eg var í Gundadali í dag, og upplivdi dystin millum tvær av kempunum í føroyskari fótbóltssøgu bresta saman í einum lagnudysti, ið endaði við at avgera bæði meistaraheitið og nokk eisini niðurflytingina.

Nú byrjar kappingarárið í fótbólti aftur, tað verður spennandi. Eg hugsaði, at hetta var ein fín løta at minnast aftur á 2013, tá árið endaði við FM til HB. Eg skrivaði ein blogg tá: hann kanst tú lesa her

Úr lippukassanum
Eg lati lokið upp á lippukassanum og stingi hondina niður og taki fram brot úr onkrari grein úr savninum

To burka og not to burka

Í morgun var klumman í Kringvarpinum nokkso politisk spísk, og fall fleiri fólkum fyri bróstið. Eg skal viðganga, at eg var millum teirra, ið setti te’ið í hálsin. Hilmar Jan Hansen, ið vanliga er ein skilagóður blaðmaður, hevði skrivað um burkaforboðið. Eitt forboð, sum í mínari metan er í besta lagið óneyðugt, nokk rættiliga fjollutt og nokk eisini í stríð við altjóða mannarættindi.

Forboð móti brølapum

Fyri ikki at kalla ein spaka fyri ein spaka, hevur man í Danmark (og Føroyum) heldur tosa um maskeringsforboð, og hóast hetta nokk bæði forbjóðar fallhjálmum, brølapum og grýlum, so hava vaksin fólk í fullum álvara umrøtt hetta. Argumentið hevur verið, at man ikki kann forbjóða burka, tí tað er religiøs forfylging, og tí ikki kann lóggevast. Tí má man gera eina lóg, ið umfatar onnur ting eisini. Hetta er beinleiðis tápuligt. Vil man gera religiøsa forfylging, so skal man í minsta lagi standa við tað.

Ósannur pástandur

Hilmar Jan hevur loyvi at hava sína meining, friður verið við tí. Men hann skrivaði tó eitt, ið ikki passar: At hesi sum vildu verja rættin hjá kvinnum at bera burka, vóru tey somu sum ávarað móti krossum og øðrum kristnum symbolum í almenna rúminum.

Hetta passar stutt sagt ikki, tey ið ávarað móti krossum og líknandi eru ikki nógv um okkara leiðir. Men tað er sera kent í eitt nú Fraklandi, har tað nettupp eru somu fólk, sum vilja hava burkaforboð har, ið ávara móti krossum og øðrum.

Men hví skal burka forbjóðast?

Tað eru typiskt tvær orsøkir til at vilja forbjóða burka, onnur ósympatisk og hin sympatisk. Tann mest vanliga orsøkin, er eitt brennandi ynski um at fáa muslimar at fara av landinum, ella í øllum førum gera lívið torført fyri muslimar, ið búgva her.

Hin orsøkin er meira sympastisk, nemmiliga at burka er kvinnukúgan. Burka verður av nógvum familjum kravt, og kvinnan hevur ikki rætt til at avgera sjálv. Hetta er eitt kúgandi element, har kvinnan missur sín seksualitet, og harvið eisini nógv av tí valdi, ið hon hevur á monnum.

Eg eri faktiskt sympatiskur fyri einum burkaforboð. Eg haldi ikki, at átrúnaður skal sleppa at kúga fólk. Undirtrykkjan av seksualiteti, uppliva vit eisini í kristnum samkomum her heima, har ung fáa forboð fyri kynsligari samveru, áðrenn tey eru gift. Hetta at nokta ungdómi nakað so grundleggjandi er í stríð við teirra náttúru.

Tí skilji eg væl tankan um, at eitt burkaforboð kundi verið við til at givið muslimskum kvinnum meira frælsi. Men samstundis mugu vit virða, at fólk hava ein átrúna, og tí kunnu vit illa forbjóða burka’um ella aðrari seksuellari undirtrykkjan, ið er partur av samkomulívinum. Ikki uttan so, at vit fara um eitt mark, ið eg ikki havi hug at fara um.

Er átrúnaður orsøk at loyva misbrotum?

Eg haldi sjálvandi, at átrúnarligir bólkar, ið onkursvegna gera seg inn á onnur, eitt nú við umskering, eiga at verða steðgaðir. Er tað t.d. ein lækni, medisinmaður, imamur ella rabbinari, ið umsker eitt barn, so eigur viðkomandi at fáa eina langa fongsulsrevsing. Men burkakrav og fornoktan av kynslívi, eru ikki heilt í somu kategori.

So at revsa fólk fyri at ganga í burka, tað er í mínari verð at fara ov langt.