Mamman var errin

Sædis, Mamma Eivør var errin av dóttur síni, tá vit fingu orð á hana í beint eftir framførsluna, ið kanska var tann besta unga gøtukvinnan hevur havt. Sædis greiddi frá, at hon hevði havt varhugan av, at hetta gott kundi gerast ordiliga gott, tí Eivør hevði sjálv verið øgiliga spent í døgunum upp til konsertina.

– Eg merki tað á henni, segði Sædis

Sædis helt eins og flest øll onnur, ið Norðurlandahúsinum hetta kvøldið, at her var talan um eina óvanliga góða konsert, ið dóttirin hevði spælt. Eisini Jens Ove Friis plátufelagsstjóri var nærum ovfarin, – Hetta er í heimsflokki rópti hann eftir mær, tá eg gekk framvið honum undir framførsluni.

Ein fatalur brølari at gevast við Prixnum

Við Teiti og Eivør er fokus byrjað at verða sett á føroyskan tónleik í altjóða høpi, ella í øllum førum í Íslandi og Danmark, og eg merki á mínum starvsfeløgunum, at teir eru byrjaðir at tosa um, hvat tað er, ið hendur har uppi, tí er hetta eitt sera óheppið tíðspunkt, at lata besta sýnisgluggan hjá føroyskum tónleiki aftur, sigur danski plátufelagstjórin Jens Ove Friis.

Jens Ove Friis er stjóri í plátufelagnum RecArt Music. Hann hevur síðan Prix Føroyar finaluna í 1999 vitjað sum dómari, og hann sigur, at sjálvt um fyrireikararnir ikki høvdu bjóðað honum sum dómara til eitt komandi Prix, so hevði hann álíkavæl farið til Føroyar í sambandi við prixið og um hann so skuldið goldið fyri at sloppið inn.

 

Ein gluggi til føroyska tónleikalívið
– Fyri okkum uttanlands er Prix Føroyar ein gluggi inn til føroyska tónleikalívið. Vit fáa á ein lættan hátt yvirblikk yvir tað, ið hendur á føroyska tónleikapallinum. Hetta er gull vert fyri okkum. Tí hevði eg veruliga verið keddur, um Prix Føroyar gavst, og hetta hevði verið ein stórur missur fyri føroyska tónleikalívið, sigur Jens Ove Friis.

 

– Eg havi vitjað ymisk onnur tiltøk í Føroyum, eitt nú G!Festivalin. Men hesi tiltøk geva okkum ikki somu mynd av tí nýggja og spennandi, sum prixið gevur. Á festivalunum er meira talan um tey, ið longu eru sprottin. Ein festivalur kann ikki á sama hátt vísa okkum tað, sum vit í ídnaðinum leita eftir. Tit skulu heldur ikki gloyma, at Prix Føroyar er kanska týdningarmesti liðurin í føðiketuni hjá festivalunum og at kuta hendan burtur hevði verið ein fatalur brølari, fyri føroyska tónleikalívið, sigur Jens Ove Friis og heldur fram:

 

Burturvið at gevast júst nú
– Eg síggi Prix Føroyar sum eina messu, eitt sindur á sama hátt sum Spot Festivalurin í Århus. Eitt stað har framtíðin og nýggjasti parturin av nútíðin verður sýndur fram, og hetta er tað, ið er áhugavert fyri tónleikavinnuna.

 

– Tað hevði eisini verið ómetaliga ergriligt, um man valdi at gevast júst nú. Við Teiti og Eivør er fokus byrja at verða sett á føroyskan tónleik í altjóða høpi, ella í øllum førum í Íslandi og Danmark, og eg merki á mínum starvsfeløgunum, at teir eru byrjaðir at tosa um, hvat tað er, ið hendur har uppi. Vit upplivdu tað sama í Danmark við Aqua, uttan nakra samanbering annars. Tá tey gjørdust heimskend, byrjaði umheimurin at geva donskum tónleiki ans. Her er Prix Føroyar heilt rætti sýnisgluggin, og tað tykist tí burturvið at lata hann aftur nú, sigur Jens Ove Friis.

 

Prixið er vorðið professionellari
Jens Ove Friis er annars væl nøgdur við tær broytingarnar, ið Prix Føroyar hevur verið ígjøgnum síðan 1999.

 

– Eg haldi, at Prix Føroyar er farið frá at vera ein hugnalig eitt sindur bygdakend føroysk kapping til eitt show, ið hevur altjóða dám. Sjálvandi eru tað ting, ið kundu verið broytt. Eftir AME seinast bað Fróði okkum, ið vóru gestir um at senda honum viðmerkingar. Eg sendi honum ein langan mail við hugskotum. M.a haldi eg, at man í nógv størri mun, átti at tikið býarlívið í Havnini við í tiltakið. Tá man hevur savnað so nógvar útlendingar í Føroyum, átti man at nýtt høvið til at vísa nøkur onnur nøvn fram. Eitt nú bólkar, ið eru vrakaðir í innleiðandi umførum, teir kunnu í veruleikanum vera júst tað, ið vit leita eftir. Her áttu tildømis pallpassini hjá útlendsku gestunum givið atgongd til tónleikatiltøk kring allan býin. Soleiðis at AME umfataði alla Havnina alt vikuskiftið, greiður Jens Ove Friis frá.

 

Sjálvt AME tiltakið helt Jens Ove Friis annars rigga sera væl, tí fyri hann hevur kappingarelemtið ongantíð verið tað týdningarmiklasta.

 

– Kappingin hevur skapt ein ávísan spenning, og er gott fyri áskoðararnir, men tað er ikki tað týdningarmiklasta fyri okkum, ið vilja hava eina mynd av hvussu føroyski tónleikapallurin sær út, greiður hann frá.

 

Kanska bert ein samandrátt
– Viðvíkjandi sjónvarpinum, so dugi eg at síggja, at núverandi leistur kann vera ein trupulleiki, sjónvarp er fiktión og er ikki altíð líka væl egnað til at vísa veruleikan. Kanska skuldi sjónvarpið ístaðin fyri at senda alt beinleiðis, sent ein samandrátt kvøldið eftir, við einum lagi við hvørjum bólki, sigur Jens Ove Friis.

 

Prix Føroyar er ein orsøk til at fara til Føroyar
At enda spurdu vit Jens Ove Friis, hvørt hann kundi ímynda sær, um hann hevði valt at fari til onnur tiltø fyri at hildið á við at hava innlit í føroyskan tónleik, um Prix Føroyar varð tikið av skránni.

 

– Ja, í ein ávísan mun, men eg hevði ikki farið upp bara til ein festival ella okkurt tílíkt. So skuldi tað passað saman við onkrum øðrum eisini. Festivalar og annað líkjast nógv tí, ið vit síggja í Danmark, og kunnu ikki á sama hátt geva mær yvirblikkið, so tí eru teir ikki á sama hátt sum Prix Føroyar ein orsøk at fara til Føroyar.

Prix Føroyar er trupult at avloysa

Fyriskiparin av Nibe Festivalinum hevur seinnu árini havt nógvar føroyskar bólkar á skránni, og hann er ikki í iva, um stóra týdningin, ið Prix Føroyar hevur fyri marknaðarføring.

 

Eg haldi, at tað hevði verið øgiliga syrgiligt, um fyrireikararnir góvust við at skipa fyri Prix Føroyum, sigur Peter Møller Madsen, ið seinastu tríggjar Prix Føroyar finalurnar hevur umboðað Nibe Festivalin í Føroyum. Nibe Festivalurin er tann festivalurin, ið hevur havt flest føroyskar bólkar á skránni seinastu árini, líka síðan framførsluna hjá Clickhaze í 2001. Ein framførsla, ið royndi festivalfyriskiparin metur vera eina av størstu tónleikaupplivingunum, ið hann nakrantíð hevur havt.

 

– Hetta er eisini, ein tann framførslan, ið eg havi fingið flest jaligar afturmeldingar fyri, sigur Peter Møller Madsen í prátinum, ið vit gjørdu við roynda fyriskiparan, áðrenn tað var endaliga staðfest, at Prix Føroyar var avlýst.

 

Føroysku bólkarnir hava uppiborið luttøkuna
Síðan Prix Føroyar finaluni 2001, hevur Peter Møller Madsen havt eitt serligt forhold til føroyskan tónleik, og hetta er komið bólkum sum Gestir, Eivør, Høgna Lisberg, Brandi Enni og Messell til góðar. Men Peter Møller Madsen leggur dent á, at eingin føroyskur bólkur er komin á skránna uttan at hava uppiborið tað.

 

– Allir møguligir bólkar bæði danskir og útlendskir vilja fegin luttaka á festivalinum, so eg vænti ikki, at eg hevði havt lagt merki til føroyskan tónleik, hevði eg ikki havt verið til Prix Føroyar finaluna í 2001. Sjálvandi hevði eg ivaleyst havt hoyrt, um Teitur, tí hann er eisini eitt navn her í Danmark, men tað skerst heldur ikki burtur, at fyrstu ferð eg sá Teitur spæla var á Prix Føroyar finaluni í 2001, sigur Peter Møller Madsen.

 

Sera gjøgnumført og professionelt
– Tær tríggjar Prix Føroyar finalurnar, ið eg havi verið til, hava veruliga gjørt djúpt inntrykk á meg. Eg tosi nógv um Prix Føroyar í Danmark. Fyrst og fremst tí her er talan um eitt konsept, sum heldur. Prix Føroyar er sera gjøgnumført og professionelt fyriskipað. Tað er ikki bara eg, sum haldi tað, tað haldi eg, at alt danska ferðalagið tykist samt um, sigur hann og heldur fram:

 

– Vit hava havt nógvar rokkkappingar í Danmark, ið eru komnar og farnar – Men eingin hevur varað við. Her haldi eg, at Prix Føroyar er munandi betri fyriskipað. Fyriskipararnir hava veruliga rós uppiborið, tiltakið er veruliga flott.

 

Ein fantastisk søga
Peter Møller Madsen vísir á, at tað er sera torført at avloysa Prix Føroyar og tann týdning, ið Prix Føroyar hevur  fyri føroyskan tónleik.

 

– Um man veruliga vil út at fortelja hesa fantastisku søguna um tí høgu góðskuna, ið føroyskur tónleikur hevur, so er tað ikki nóg mikið at fara á messur, senda teldubrøv og pressutilfar. Hetta gera so nógv onnur. Har er Prix Føroyar eitt dømi um eina nógv betur tilgongd. Tú tekur fólk við á staðið, og vísir teimum tónleikin í praksis, tað fært tú ikki gjørt betur enn við Prix Føroyum.

 

Ikki sannførdur av AME
Peter Møller Madsen vitjaði á Prix Føroyar finaluni í 2001, 2003 og 2005, hann er tó ikki sannførdur um, at leisturin, ið varð valdur á AME tiltakinum í 2005 var tann heilt rætti.

– Hesin leisturin klæddi ikki Prix Føroyar so væl. At einans hava tríggjar Prix bólkar í finaluni er ikki nóg mikið, antin gerst tað ov einstátta ella ov skizofrent, ið fjør gjørdist tað t.d. eitt sindur ov nógv ein blúskonsert. Mær dámdi væl tónleikin, men Prix Føroyar datt eitt sindur á gólvið, sigur Petur Møller Madsen og heldur fram

 

– Annars er hugskotið við at hava teir bestu bólkarnar við fyri at krydda finaluna ikki heilt burturvið, t.d. kundu hesir spælt í millum Prix Føroyar finalistarnar, ið áttu at verið eini 6 í tali, soleiðis fingu miðlarnir og útlendsku gestirnir eisini uppliva teir, sigur Peter Møller Madsen.

 

Hann greiðir frá, at hann øll árini eisini hevur verið tikin á bóli av hvussu væl framleidd sjónvarpssendingin hevur verið, støðið hevur verið sera høgt.

 

Fáa tey røttu fólkini til Føroyar
– Nú veit eg ikki, um fíggjarlig atlit eru orsøkin til, at fyrireikararnir nú hugsa um at sleppa Prix Føroyum, men hetta hevði verið synd, sigur Peter Møller Madsen.

 

– Sjálvt um eitt tiltak ikki ber seg her og nú, so mugu vit eisini hugsa í framtíðar prognosum. Miðlarnir eru jú nógv uppi í Prix Føroyar tiltakinum, og teir hava eina skyldu, at bera nýggja mentan fram fyri hyggjarum og lurtarum sínum. Eg trúgvi eisini, at hetta er við til at geva teimum nýggjar hyggjarar, lurtarar og lesarar, sigur Peter Møller Madsen. Hann heldur eisini, at til hevði borðið at gjørt tiltakið eitt sindur bíligari, uttan at tað fór fyri skeytið.

 

– Eitt dømið er útlendsku gestirnir, við at gera útveljanina av hesum eitt sindur meira málrættaða, soleiðis, at tú fekst tey heilt røttu fólkini til Føroyar. Kanska havt eitt sindur færri, og so latið tey, ið vitja verið fólk sum veruliga vildu vera við til hetta, sigur hann.

 

Fyriskiparin av Nibe Festivalinum er als ikki í iva um, hvør besta Prix Føroyar finalan, ið hann hevur vitjað, var.

 

Hevði bookað eitt endurstovnað Clickhaze
– 2001 hevur eitt heilt serligt pláss hjá mær. Hetta var fyrsta árið, eg var í Føroyum. Kvøldið fyri finaluna var ein pallborðsfundur í Útvarpshøllini. Har vóru útlendingar í tónleikaídnaðinum í pallborðinum, og nógvir tónleikarar og onnur áhugaði vóru komin saman, tá var ein av spurningunum til pallborðið, hvussu føroyskur tónleikur kundi koma víðari. Svarið var, “finn tykkum eina nýggja Bjørk!” Kvøldið eftir upplivdu vit so eina nýggja Bjørk í Clickhaze, greiðir Peter Møller Madsen frá og heldur fram

 

–  Tað er eingin ivi um, at varð Clickhaze endurstovnaður, hevði eg booka tey uttan at blunka.

 

Hann heldur somuleiðis, at Týr var ein stór uppliving hetta árið.

 

– Hetta var fyrstu ferð eg vitjaði, og tað er lætt at ímynda sær, at var góðskan ikki so høg, so hevði eg neyvan komið aftur. Tað er sjálvandi deiligt at vitja eitt land sum Føroyar, men vit noyðast at kunna forsvara fyri okkum sjálvi at brúka tíð til tílík tiltøk, og í førinum Prix Føroyar kunnu vit altíð forsvara at luttaka., sigur Peter Møller Madsen at enda.

 

Stórsligin føðingardagur

Tað var ein veitsluskrýdd Eivør, ið helt 23 ára føðingardagin á Gøtusandi saman við nøkrum túsund áskoðarum, og her gjørdist talan um eina hugnaliga føðingardagsveitslu, har Eivør og vinfólki á pallinum undirhelt og varð undirhildið av áskoðarunum.

G!Festival

 

Eivør kom á pallin til fagran føðingardagssang, tá nógvar túsund røddir sungu tillukku til tín fyri føðingardagsbarninum. Edvard Fuglø hevði skrýtt Eivør til konsertina, og her var veruliga talan um stórsligin pløgg, hon var í mannfólkavesti til føroysk klæði og í einum reyðum risastórum skjúrti, ið listamaðurin hevði gjørt burtur úr málaraplastikki.

 

Á konsertini hevði Eivør stóran bólk og tríggjar kórsongkvinnur, Rúnu á Heygum, Unn Patursson og Kristinu Elisabeth Mørkøre. Bólkurin, ið taldi Magnus Johannesen á tangentum,  Rógva á Rógvu á trummum, cymbalis og ymiskum slagverki, Edvard Nyholm Debess á bassi og dananum Troels Skovgård á gittara, umframt gestatónleikaran afrikanska Bass, ið spældi ymiskar trummir. Hesin gav konsertini veruligt flog í løgum sum Brostnar Borgir og Nú brennir tú í mær.

 

Eivør sang væl, tað ger hon jú altíð. Tó tykjast øll skríggini, ið hon kroystir inn í nærum hvørt lag eitt sindur óneyðug, serliga týðiligt gjørdist hetta, tá hon sang Mær leingist og næstan í krampa mátti enda lagið við einum skríggi, nú pláss ikki hevði verið fyri tí aðrastaðni. Í lagnum Brostnar borgir, skríggjaði hon eisini heilt óneyðugt í friðarligara partinum av lagnum, meðan skríggini í villa endanum riggaðu sera væl. Eingin ivi um, at skríggini eru fantastisk, men hendan ovurnýtslan telur niður fyri heildarupplivingina.

 

Hetta var hennara besta G! konsert higartil, tí júst hesin pallur hevur ikki verið tann, ið hevur verið karmur um tær bestu konsertirnar hjá songkvinnuni. Hæddarpunktini vóru fleiri, men serliga Mær leingist, Nú brennur tú í mær og vakra lagið um systrarnar Elinborg og Elisabeth Mariu vóru góð og fingu áskoðararnar við. Eivør spældi eina fína konsert, men langt var til upplivingar sum tí á DMA Folk, har hon spældi eina av bestu framførslunum, ið eg havi upplivað.

 

Heimurin hevur fingið eyga á Eivør

Í vikuskiftinum høvdu útvið 17 milliónir bretsk húsarhald møguleika at uppliva Eivør Pálsdóttir í bretskum sjónvarpi og fyrr í vikuni upplivdu danir songkvinnuna í TVSyd.

 

Mynd: Bárður Eklund
Alt fleiri fólk leggja í hesum døgum merki til tað, ið føroyingar hava vita síðan 1999, Eivør hevur eina fantastiska songrødd. Í síðstu viku var eitt langt innslag við Eivør Pálsdóttir í donskum sjónvarpi og í vikuskiftinum høvdu  milliónir av bretum møguleikan at uppliva føroyska songfuglin, tá BBC 4 tríggjar ferðir vísti sending av festivalinum Celtic Connection.

 

17 milliónir húsarhald

Í BBC sendingini vórðu ymiskt tónlistafólk sýnd fram, eitt av hesum listafólkum var okkara egna Eivør Pálsdóttir. M.a. var høvi at uppliva tvey løg við songkvinnuni Trøllabundin og Må Solen alltid skina. Upptøkurnar eru av konsertini hjá Songkvinnuni í januar á festivalinum The Celtic Connection á The Old Fruit Market í Glasgow.
BBC 4 er ein talgild sendistøð, ið allir bretar, ið hava ein talgildan móttakara síggja.Sambært digitalspy.co.uk hava umleið 17 milliónir húsarhald í Bretlandi ein tílíkan talgildan móttakara.

Í umrøðuni av sendingini, m.a.á heimasíðuni hjá BBC4, verður Eivør róst við stórum orðum. Eitt nú verður hennara rødd skýrd at vera skelkandi góð.

Á heimasíðuni ber eisni til at at síggja brot úr sendingini, m.a. bæði løgini hjá Eivør.

Slóðin er: www.bbc.co.uk/bbcfour/music/celticconnections/prog2/eivor.shtml

 

Átti ein triðing av tíðindasendingini

Planet.fo var ikki einasti miðilin, sum var í Tønderhal 1, tá Eivør Pállsdóttir sang seg inn í hjørtuni á øllum danska fólkatónleikalívinum og vann tvær heiðurslønir á DMA-Folk. Eisini danska sjónvarpsrásin TV-Syd, ið er ein av landspartastøðunum hjá TV2, fylgdi Eivør hendan dagin.

Úrslitið av degnum saman við Eivør gjørdist einki minnið enn eitt 9 minuttir lang innslag í tíðindasendingini, ið var send í øllum Suður Jútlandi týskvøldið. Hetta er ein triðingur av samlaðu tíðindasendingini. Prátað verður við Eivør, umboðskonuna og mammu hennara umframt, at fyriskiparin av Tønder Festivalinum Carsten Panduro rósar Eivør og kallar hana eina heimsstjørnu í svøb. Sjónvarpsliðið er við Eivør í venjingarhølinum og eisini verða nógv brot úr konsertini víst.

Hetta er sera gott PR fyri føroysku songkvinnuna, ið ber seg væl í sendingini. Innslagið liggur tøkt á alnetinum á heimasíðuni hjá TV Syd: http://tvsyd.dk/page/13?article_id=15860

 

Danacord fegnir

Vit prátaðu við eitt umboð fyri danska útbreiðslufelagið hjá Eivør, Danacord. Hesin segði, at felagið fegnaðist almikið um heiðurslønirnar, ið Eivør hevði vunnið. Tí hetta kundi verða skumpið, ið sendi Eivør seinasta stigið út á danska marknaðin.

 

Hann greiddi frá, at sum nú er, er Eivør rættiliga kend, og næstan ordiliga kend í Danmark, hennara tónleikur er væl dámdur. Men hon hevur ikki veruliga sligið ígjøgnum hjá einum breiðum áskoðaraskara. Men hesar heiðurslønir kundu gerast jarnbrotini, ið gera Eivør til ta stjørnu, ið hon hevur uppiborið at verða.

Eivør var fantastisk

Eivør Pállsdóttir hevði eina av bestu framførslunum nakrantíð á DMA-Folk, tá hon spældi seks løg á fýra ymiskum málum, við einum ómetaliga væl spælandi bólki.

 

DMA-Folk

 

Eivør hevði fingið heiðurin at lata DMA-Folk tiltakið upp við eini framførslu, sum man teljast millum tær bestu hjá henni.

Eivør fór á pallin við bólki sínum. Hetta er sami bólkur, ið spældi við Eivør á Kvinnu konsertunum. Flestu tónleikararnir eru danskir, men á bassi er Edvard Nyholm Debess. Eisini kórgenturnar eru danskar. Hesin bólkur dugdi ómetaliga væl at lyfta tónleikin hjá Eivør, geva honum veingir.

Tey løgdu fyri við eini inniligari útgávu av Hjarta mítt, ið bergtók fullu Tønderhøllina. Fólk sótu í andakt og lurtaðu. Tey hildu fram við glaða svenska lagnum hjá Eivør Om Jag Våger. Lagið er inniligt, men samstundis rættiliga lívligt, salurin livdi allur við, og floytaði og klappaði, tá lagið var liðugt.

Í triðja lagnum Mín Móður kom hondtrumman hjá Eivør í brúk, og bólkurin kom veruliga við. Tað gjørdist so ógvusligt og frumkent, at Eivør, aftan á lagið var liðugt, spurdi “I blev ikke bange, hva?”.

Tey hildu fram við einum nýggjum enskum lagið hjá Eivør Coloured Road. Hetta lagið fær tankarnar at leita sær til Lenu, eitt fitt folk-rokk lag, ið helt áskoðarunum trøllabundnum.

Elinborg og Elisabet Maria rørarandi lagið um systrarnar báðar var umsettur til danskt, og framførslan av hesum vísti enn týðiligari málsliga fjøllbroytni hjá Eivør, við framførslu á fýra ymiskum málum.

Eivør og bólkurin endaðu við eini næstan tungmálmskendari útgávu av Nú Brennur Tú Í Mær. Hetta var ein heilt fantastisk framførsla, og í endanum mundi takið á Tønderhallen fokið til Týsklands. Eivør segði, um Nú Brennur Tú Í Mær, at lagið var skrivað í øði. Hon hevði hjartasorg og skrivaði tí hetta lag. Ongantíð havi eg kent hesa frumkendu øðið so týðiliga í lagnum, sum leygarkvøldið. Var nakar í iva um, hvør Eivør var áðrenn kvøldið byrjaði, so var eingin ivi aftan á.

Aftan á framførsluna tosaðu vit við Eivør. Honsegði, at tá hon kom á pallin var hon í eitt sindur ringum lag, ljóðroyndin hevði ikki gingið væl. Men tá hon trein á pallin framman fyri fullu Tønderhallen, kendist tað gott, og konsertin gjørdist ein ordiliga góð uppliving, eisini fyri hana.

Umframt Eivør spældu nógvir kendir danskir fólkatónleikarar, m.a. Lars Lilholt, Haugaard og Højrup og Vildnis. Allir bólkarnir spældu sera væl, uttan Vildnis, ið spældu illa og sungu falskt. Eisini var ljóðið í teirra framførslu ringt, meðan alt hitt á kvøldium ljóðaði fantastiska væl.

 

 

 

Eivør Pállsdóttir er besta songrøddin í Danmark

Meðan tað stóra DMA tiltakið heiðrar tí kommersiella, heiðrar lítla DMA tiltakið góðsku, hetta var skoðsmálið í  DMA-Folk fekk á stóru útvarpsstøðini P4. Um hetta er so, so er Eivør verulig góðska, tí hon vann tvær heiðurslønir á DMA-Folk leygarkvøldið.

 

DMA-Folk

 

Formaðurin í nevdini fyri DMA-Folk Peter Abrahamsen bjóðaði fólki vælkomnum Hann fegnaðist um, at hendan heiðurslønar handanin var voksin so nógv, síðan hon varð hildin á fyrsta sinni fyri seks árum síðan. Hann hugleiddi eitt sindur um munin á hesi heiðursløn, og navnabróðrinum Danish Music Awards, ið var hildin sama kvøld í Keypmannahavn. Her endurgav hann útvarpsrásina P4, ið hevði kalla DMA-Folk ” den lille DMA”. Útvarpsmaðurin hevði lýst munin á tí lítlu DMA og tí stóru DMA, at tann stóra heiðraði tí kommersiella og tann lítla heiðraði góðsku. Hetta var eitt skoðsmál, ið Peter Abrahamsen uttan at ivast tók til sín. At ein føroysk songkvinna er í uppskoti til seks av 12 heiðurslønum á góðsku DMA, kunnu vit føroyingar bara gleðast um.

 

Serlig gleði

Peter Abrahamsen bjóðaði síðan Eivør á pallin, og vísti á, at tað var honum ein serlig gleði at bjóða Eivør á pallin, tí hetta var ein songkvinna, ið kanska allir danir ikki kendu enn, men at skjótt fór allur heimurin ivaleyst at kenna hesa røddina.

 

Eivør vann tvær

Eivør var í uppskoti til seks heiðurslønir, sum Ársins danska songrødd, Ársins danska vísufløga, Ársins danska útgáva, Ársins danski artistur (nútímans), Ársins danski sangskrivari og Ársins danski fólkatónasmiður. Hon vann tvær av hesum Ársins danska songrødd og Ársins danska vísufløga. Serfrøðingar, ið vit tosaðu við, søgdu, at serliga heiðurslønina sum besta songrødd, var Eivør stórur favorittur. Hennara rødd er so stórsligin og frálík, at eingin kundi avbjóða henni í hesum bólki. Eivør segði eisini sjálv, at hon var serliga glað fyri hesa heiðursløn. Ið var tann hon ynskti sær mest, tá hon fór heiman í frá.

 

Alt á gosi

Heiðurslønin fyri bestu songrødd, var triðja heiðurslønin, ið varð handað. Tá navnið Franka Abrahamsen læs navnið hjá Eivør upp, sum besta songrødd mundi langa borðið har Eivør og tey sótu, koppa, ølll familjan og vinirnir hjá Eivør lupu á føtur. Tað var týðiligt, at tey vóru sera glað, glaðast tyktist Sædis, mamma Eivør. Hon lýsti sum ein sól, so stolt hon var av dóttrini. Eivør visti næstan ikki hvørjum beini, hon skuldi standa á. Komin upp á pallin, segði hon, at hon var málleys og helst ikki vildi siga ov nógv, tí so segði hon bara okkurt býtt. Men hon takkaði bara fyri, at danir tóku so væl ímóti sær. Tað var heldur eingin ivi um, at Eivør var ein sera vælumtóktur vinnari.  Hvørja ferð hennara navn varð nevnt í uppskotunum, so klappaðu fólk hart og floytaðu.

 

Bestu vísufløgu

Tá Eivør eina løtu seinni vann heiðurslønina fyri bestu vísufløgu, var hon enn meira tikin av bólið, hon var júst á veg inn í høllina, so hon stóð mitt á gólvinum og helt um høvdið. Á pallinum segði hon, at hon var so glað, at hon hevði hug at klemma okkum øll.

 

Aftana á Eivør segði við Sosialin, at hetta var ein fantastiska deilig uppliving, og bað okkum føla eftir hvussu tungar heiðurslønirnar vóru. Hon var greið yvir, at hesar heiðuslønir kunnu brúkast í marknaðarføringini, men mest gleddist hon bara yvir, móttøkuna í Danmark. Eitt land hon júst er flutt til. Prátið varð tó avbrotið, tí pápi Eivør ringdi, hann hevði lisið um heiðurslønirnar á Portalinum, har vit løgdu úrslitini út so hvørt. Nú ringdi hann at siga tillukku við dóttrina.  Hon hevði annars úr at gera, TV2 gjørdi samrøðu við hana, og alt og øll vildu heilsa uppá songfuglin. Hon man ivaleyst hava verið nakað eym í hondliðnum av at skriva á allar fløgurnar, ið fólk høvdu keypt. Eivør var ein sonn stjørna hetta kalda kvøldið í Tønder.

Hugnaligt kvøld í Tønder

Tønderhallen 1 var á tremur við vælnøgdum áskoðarum leygarkvøldið, tá danski fólkatónleikaídnaðurin heiðraði síni bestu fólk.


DMA-Folk

 

Meðan KB-Høllin í Keypmannahavn var karmur um stóra DMA tiltakið, heiðraði danski fólkatónleikarídnaðurin síni bestu listarfólk í Tønder Hallen 1 í Tønder. Eitt hanagleiv úr Týsklandi liggur hugnaligi lítli býurin Tønder. Kavarok og bítandi kuldi var hetta kvøldið, men hetta fekk ikki fólk at verða sitandi heima.

Atgongumerkini til DMA-Folk vóru útseld fleiri vikur áðrenn tiltakið, og fólk vóru komin úr øllum Danmark og pørtum av Týsklandi fyri at uppliva hetta stórfingna tiltak. Fólk vóru væluppløgd, og høllin var veitsluskrýdd. Ein kensla av spenningi fekk í luftini. Men eisini hugni.

Hóast talan var um eina ítróttarhøll, so var somikið væl pyntað, við stórum dúkum undir loftinum, longum borðum við dúkum settum upp kring høllina, og hópin av tænarum gingu frá borð til borðs og tóku ímóti bíleggingum av drykkivørum.

Ein lítil spælimansbólkur gekk frá runt í høllini við violinum og kassagittara og undirhelt við glaðum spælimanstónleiki. Her var nógv gjørt burturúr.

Danskir og týskir fjøllmiðlar vóru vælumboðaðir, og so sjálvandi eisini vit frá Sosialinum. Tað vóru annars ikki nógvir føroyingar at síggja millum fólki. Hetta hóast Tønder liggur stutt frá Esbjerg, ið er ein sannur miðdepil fyri føroyingar. Men familjan hjá Eivør og onkri vinfólk vóru komin til Tønder, og sótu saman við songkvinnuni við eitt langt borð mitt í høllini.

Her var allur danski fólkatónleikarídnaðurin umboðaður, bæði útgávufeløg, konsertfyriskiparar, festivalar og miðlar. Nógv var gjørt burturúr tí tøkniliga, báðumegin pallin hingu risa sjónvarpskíggjar, har myndir av teimum innstillaðu vórðu vístar. Ljóðannleggi var stórt, og ljóðaði sera væl. Tiltakið var góðska úr enda í annan.

Heiðurslønir á DMA-Folk

 

Ársins danska songrødd

Eivør Pálsdóttir – Eivør (12 Tónar/Danacord)

 

Ársins danska vísufløga

Eivør Pálsdóttir – Eivør (12 Tónar/Danacord)

 

Ársins danska útgáva

Haugaard & Høirup – Gæstebud/Feast (Go’ Danish Folk Music)

Ársins danski artistur (nútímans)
Trio Mio – Pigeon Folk Pieces (Go’ Danish Folk Music)

Ársins danski sangskrivari

Lars Lilholt – De Lyse Nætters Orkester (RecArt Music)

 

Ársins danski fólkatónasmiður

Kristine Heebøll – Pigeon Folk Pieces (Go’ Danish Folk Music)

 

Ársins danski artistur (siðbundin)

Trio Mio – Pigeon Folk Pieces (Go’ Danish Folk Music)

 

Ársins nýggja danska navn

Kristian Bugge – Kristian Bugge (DR)

 

Ársins danska kontri útgáva

Lasse Helner – Dreamtime (Rainbow)

 

Ársins besti instrumentalistur

Kristian Bugge – Kristian Bugge (DR)

 

Ársins danska blues útgáva

Paul Banks – One Man Band Live (Music Mecca)

 

Ársins útlendska útgáva

Sofia Karlsson – Svarta Ballader (Bonnier Amigo)

 

Harumframt vóru tvær serligar heiðurslønir handaðar, P4 heiðurslønin, ið Vildnis fekk og serliga herðaklappið, ið Carsten Panduro fyriskipari av Tønder Festivalinum fekk.

Røða í Føroyahúsinum í Keypmannahavn á Grækarismessu

Grækarismessuhaldið er eitt heilt serligt hátíðarhald fyri flestu føroyingar. Hetta er dagurin, ið sigur frá, at veturin endiliga er av. Klipp, klipp, klippini uttan fyri gluggan boða frá, at nú várar. Tjaldrið kemur við sínum eyðkenda ljóði og  við ljósu tíðini. Hetta hava vit valt at hátíðarhalda, tí umframt at vera tjóðfuglur okkara er tjaldrið eisini okkara fremsti várberi.

Mynd: Símun Jóanesarson Hansen

 

Fert tú útum í  Føroyum um várið, hoyrir tú tey, og ja, tað tykist sum um tey vita nær Grækarismessa er. Tí tey eru trúgv, sjáldan hoyrir tú klippini áðrenn Grækarismessu men  á sjálvum degnum tá Grækarismessa er, byrja tey at fylla náttúruna. Hetta, at flytifuglurin vendur heim aftur, merkir okkurt heilt serligt fyri okkum føroyingar, bæði teir í Føroyum og okkum útisetar.

 

Men eg hevði logið, um eg ikki viðgekk, at tað kendist eitt sindur løgið, at seta seg niður og skriva hesa røðu. Fyrst og fremst eru vit ikki í Føroyum, og tað er langt millum tjøldrini í Holmbladsgade. Eg hyggi niður á Jaguarin, Jacobs Bageri og bilarnir. Kavin liggur á fleiri av teimum. Eg lati gluggan upp og smakki frost í luftini. Fólk niðrið á gøtuni eru væl ílatin, og reyðu kjálkarnir boða als ikki frá nøkrum vári.

 

Veðurtíðindini boðað bara frá alsamt meira kulda. Og ein av teimum báðum radiatorunum í íbúðini er hildin uppat at rigga. So eg siti inni og skrivi í myrkamorreyðari troyggju. Nei, tað kennist meira, sum hávetur enn sum vár.

 

Tá eg hætti mær útum, er tað, sum um mergurin frystir innan í beinagrindini á mær. Danski kuldin er ótrúliga bítandi, og eg vænti ongantíð, at eg fari at venja meg við hann. Tað er ivaleyst soleiðis hvørt ár, men eg haldi, at mars hevur verið óvanliga kaldur og vetrarkendur í ár. Eg skilji væl, um flytifuglurin heldur seg sunnanfyri ein mánaða ella báðar tveir afturat.

 

Í sjónvarpinum hoyri eg um fuglakrím og deyðar kettur og um ein ella báðar tveir kynverjar, ið eru deyðir av fuglakrími. Á alnetinum hoyri eg tíðindini í Kringvarpinum tosa um, at fuglakrímið kanska kemur til Føroyar við flytifuglinum. Eitt sekund síggi eg við ræðslu, at Grækarismessan verður avlýst, og allastaðni liggja føroyskir veiðumenn á lúr við riflu og skjóta tjøldur.

 

Umstøðurnar at skriva eina jaliga várkenda Grækarismessurøðu eru stutt sagt, so sum so.

 

Men so vendur vitið aftur, og eg síggji stóru heildarmyndina. Tjaldrið og hinir flytifuglarnir eru ikki bert tekin um ljósu tíðina. Hesir fuglar umboða útlongsul og heimlongsul. Hetta eru kenslur, sum vit útisetar, ella skuldi eg sagt flytifuglar sjálvi kenna. Men eisini  kenslur, ið allir aðrir føroyingar har heima kenna. Kenslur, ið fylgja við, tá tú verður føddur í einum oyggjalandi. Dunnuhylurin gerst ov lítil ella ov trongur ella bara ov okkurt, og vit leita okkum út í heimin. Júst sum tjaldrið. Altíð bera vit ein part av Føroyum við okkum, og tey flestu leita heim aftur, júst sum tjaldrið. Onkur av okkum flyta aftur, onnur ferðast aftur, men øll kenna vit tilknýtið. Ja, heimslongsulin, um tú vilt. Føroyar eigur ein part av okkara hjørtum.

 

Uttanlanda víðkast sjónarringurin, vitanin veksur og heim afturkomin eru vit tilreiðar at geva føroyska samfelagnum burturav okkara kunnleika. Summi, ið ongantíð fylgdu útlongslinum ræðast tað nýggja, ið vit flytifuglar umboða, síggja tað sum eitt slag av fuglakrími. Vildu heldur, at vit vóru óbroytt. Men flestu føroyingar, gleðast um at síggja okkum aftur. Ein fasinatión fyri útheiminum býr í flestu okkara. Tað er heldur eingin ivi um, at nógv av menningini í samfelagnum, kemur júst uttan í frá. Útlongsulin sendur okkum út í heim, heimlongsulin sendur okkum heimaftur við nýggjari barlast.

 

Áhugin fyri føroyingum í útheiminum er altíð stórur millum føroyingar í Føroyum. Vit elska at hoyra um okkara fólk, ið gerast hetjur í útlandinum. Flytifuglar, ið leita út í heim, men altíð hava Føroyar við sær, og seta síni spor í útlendskum samfeløgum. Hetta hevur altíð verið so, og er soleiðis enn, og man tað ikki altíð fara at vera so?

 

Eisini í dag vera hetjurnar ofta mettar eftir sínum avrikum uttanlanda. Tildømis innan tónleikin, har Teitur ferðast kring allan heim og selur stórar rúgvir av fløgum, ið hann sjálvur hevur gjørt, ella Eivør, ið fyrst legði Ísland fyri sínar føtur, og nú hevur fingið luft undir veingirnar í Danmark. Eg var so sera errin av at vera føroyingur í gjárkvøldið í Tønder. Eivør var í uppskoti til seks av fremstu heiðurlsønunum innan fólkatónleik í Danmark. Enn erpnari gjørdist eg, tá hon vann heiðurslønirnar fyri bestu fløgu við vísusangi og fyri bestu songrøddina. Eivør og Teitur eru farin á flog. Tey flúgva sum tjøldrini út í heim, í hjartanum bera tey eitt petti av Føroyum, og eins og tjøldrini er heimlongsulin altíð við, saman við útlongslinum, og javnan vitja tey heima á klettunum, við sínum vakra sangi.

 

Eg arbeiði sum blaðfólk, javnan skrivi eg greinar um útisetar ella flytifulgar, ið hava upplivað okkurt serligt. Sum t.d. greininina um 32 ára gamla havnarmannin, ið hevur samráðst fyri 100 milliardir, ella greinina um blaðkonuna, ið er blaðstjóri á einum stórum donskum tíðarriti, ella tónasmiðin, ið skrivar tónleik til útlendskt sjónvarp og kendar stjørnir. Felags fyri hesar greinar er, at tær verða lisnar av nógvum. Innari útlongsulin hjá føroyingur verður stimbraður av at lesa um onnur, ið fara. Samstundis sum longsulin eftir at síggja tey aftur, virkar sum eitt magnet, ið dregur tey heim aftur.

 

Tí er Grækarismessan eisini viðkomandi fyri okkum her í Keypmannahavn. Hon minnir okkum á, at vit hava eitt heim at fara aftur til. Eitt land har vit altíð eru vælkomin, og hóast onkur kanska hevur hug at skjóta tjøldrini, so gleðast tey flestu um okkara várligu klipp.

 

Og í morgun var tað, sum um sólin skein eitt sindur bjartari. Sjálvt um mergurin ikki heilt er tiðnaður enn, so sungu fuglarnir eitt sindur kátari eisini í Holmbladsgade. Kanska er várið í eygsjón – livst so spyrst!